fbpx

Όσα μάθαμε ψάχνοντας για εργασία

Προσχεδιασμένη ζωή | Να ζεις για να δουλεύεις

στo Workerland

Θέλω να λαμβάνω τα νέα άρθρα του IforINTERVIEW με e-mail.

Βλέπεις, γεμίζεις με ένα περίεργο συναίσθημα εξουσίας όταν έχει τη δυνατότητα να «πετάξεις» δύο εικοσαεύρα χωρίς δεύτερη σκέψη · νιώθεις «καλά» όταν ξοδεύεις τα λεφτά σου!

 

Μετά από ένα ταξίδι που κράτησε εννέα μήνες επέστρεψα στον κόσμο των εργαζομένων και εξασφάλισα μία καλοπληρωμένη θέση στον τεχνικό κλάδο. Η ζωή μου μοιάζει να επιστρέφει ξανά στο «φυσιολογικό» .

Όσο ήμουν στο εξωτερικό  έζησα σε τόσο διαφορετικούς ρυθμούς. Η μετάβαση της καθημερινότητάς μου ξανά στη ρουτίνα των 09:00-17:00 έφερε στο φως  πράγματα τα οποία  αγνοούσα πριν. Από τη στιγμή που μου προσφέρθηκε αυτή η νέα δουλειά, έχω γίνει αξιοσημείωτα σπάταλος. Δε θα έλεγα ανόητος, αλλά ξοδεύω πολύ πιο απερίσκεπτα. Για παράδειγμα, άρχισα να καταναλώνω  ακριβό καφέ κι ας μην είναι τόσο καλός όσο o special καπουτσίνο  που βρήκα στη Νέα Ζηλανδία, κι ας μην τον απολαμβάνω με την ησυχία μου στο ηλιόλουστο αίθριο μιας καφετέριας. Στην περίοδο του ταξιδιού μου, τέτοιες σπατάλες γινόντουσαν παρορμητικά και μου προσέφεραν μεγάλη ευχαρίστηση · και κάπως έτσι μάλλον τις συνήθισα.

Δεν αναφέρομαι σε τίποτα μεγάλες, υπερβολικές αγορές. Μιλάω απλά για μικρής κλίμακας επιπόλαια έξοδα,  σε πράγματα τα οποία στην ουσία δεν προσθέτουν και τίποτα σπουδαίο  στη ζωή μου. Άσε που δεν θα πληρωθώ μισθό μέχρι να περάσουν άλλες δύο εβδομάδες.

Εκ των υστέρων, συνειδητοποιώ πως η παρορμητική σπατάλη στη ζωή μου είναι ένα φαινόμενο που συνδυάζεται μόνο με τις εποχές που ήμουν καλοπληρωμένος στη δουλειά μου –πάντα ξόδευα απερίσκεπτα και αχρείαστα μόνο την εποχή των «παχέων αγελάδων». Έχοντας πλέον  ζήσει 9 μήνες «περιπλανώμενος», χωρίς εισόδημα και με ένα σακίδιο στην πλάτη, έγινα πιο ευαίσθητος με τα οικονομικά μου και έμαθα να εντοπίζω τις αλλαγές στη διάθεσή μου εγκαίρως.

Υποθέτω πως αυτή η διάθεση για σπατάλη δημιουργήθηκε μέσα μου μόλις ανέκτησα το επαγγελματικό μου ανάστημα, μόλις έγινα ξανά ένας επαρκώς αμειβόμενος υπάλληλος. Βλέπεις, γεμίζεις με ένα περίεργο συναίσθημα εξουσίας όταν έχει τη δυνατότητα να «πετάξεις» δύο εικοσαεύρα χωρίς δεύτερη σκέψη · νιώθεις «καλά» όταν ξοδεύεις τα λεφτά σου γνωρίζοντας ότι, όπως και να ‘χει, αργά ή γρήγορα, θα ξαναμπούν στη τσέπη σου από μόνα τους. Αυτή η συμπεριφορά που περιγράφω, δεν  είναι ούτε σπάνιο φαινόμενο ούτε είμαι ο μόνος που το κάνει αυτό. Απλά παρατηρώ, ότι επέστρεψα στις καταναλωτικές μου συνήθειες κι ας πέρασα τόσο χρόνο αποκομμένος από αυτές.

Άλλο ένα γεγονός που κατέγραψα από την ταξιδιωτική μου εμπειρία: Αν και επισκέφθηκα τόσες χώρες – μερικές μάλιστα πολύ πιο ακριβές από τον Καναδά και ας είχα περισσότερο ελεύθερο χρόνο κι ας πήγα σε κάποια από τα πιο φημισμένα και όμορφα μέρη του κόσμου, γνώρισα τόσους ανθρώπους, ήμουν ήρεμος, περνούσα αξέχαστα – παρόλα αυτά , δε ξέρω πώς, αλλά αυτός ο τρόπος ζωής μου κόστισε πολύ λιγότερο από  ότι συνήθως ξοδεύω σαν εργαζόμενος τύπου 9-5 στον Καναδά. Κατά κάποιο τρόπο, είναι λες και όσο ήμουν άνεργος και περιπλανώμενος,  αξιοποιούσα καλύτερα το κάθε μου ευρώ· το θέμα είναι το “γιατί”!

Η κουλτούρα των αχρείαστων αγορών

Κουλτούρα του υπερκαταναλωτισμού· μία ανάγκη να αποκτώνται αγαθά τα οποία δεν έχουμε ανάγκη και η ψευδαίσθηση πως η συναισθηματική δυσαρέσκεια εξαγοράζεται αν έχεις λεφτά.

Στη Δύση οι μεγαλοεπιχειρήσεις έχουν καλλιεργήσει έντονο καταναλωτισμό και ένα lifestyle ταγμένο στις άσκοπες αγορές. Όλων των ειδών οι εταιρείες φέρουν τεράστια ευθύνη για τη δημιουργία μίας τάσης στο αγοραστικό κοινό  για απερίσκεπτη σπατάλη·  με κάθε τρόπο αναζητούν συνεχώς ευκαιρία να ενθαρρύνουν τα ανούσια ψώνια μας.

Στο ντοκιμαντέρ “The Corporation” παρακολουθούμε μία ψυχολόγο με ειδίκευση στο μάρκετινγκ να αναφέρει τις μεθόδους που χρησιμοποίησε για την αύξηση των πωλήσεων. Μέσα από σχετική έρευνα αποκαλύφθηκε η δύναμη της «γκρίνιας» των παιδιών προς τους γονείς όταν πρόκειται για την αγορά παιχνιδιού/δώρου. Υπολογίστηκε δε, ότι ένα 20-40% των αγορών παιχνιδιών δε θα συνέβαινε ποτέ και 1 στις 4 επισκέψεις σε θεματικά πάρκα διασκέδασης δε θα πραγματοποιούταν ποτέ εάν τα παιδιά δεν πίεζαν τόσο με τη γκρίνια τους. Τα ευρήματα αυτής της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν φυσικά υπέρ του μάρκετινγκ, το οποίο με τη σειρά του ενθάρρυνε τα παιδιά να γκρινιάζουν και να “μουτρώνουν” μέχρι να πάρουν αυτό που θέλουν .

«Μπορείς να χειραγωγήσεις τους καταναλωτές ώστε να θέλουν, και κατά συνέπεια ώστε να αγοράσουν τα προϊόντα σου» ~ Lucy Hughes, συνιδρυτής του “The Nag Factor

Είναι γεγονός πως οι μεγαλοεπιχειρήσεις δεν γέμισαν κέρδη προωθώντας τις αρετές και την ποιότητα των προϊόντων τους μα πλούτισαν δημιουργώντας σε εκατομμύρια ανθρώπους την κουλτούρα του υπερκαταναλωτισμού· μία ανάγκη να αποκτώνται αγαθά τα οποία δεν έχουμε ανάγκη και η ψευδαίσθηση πως η συναισθηματική δυσαρέσκεια εξαγοράζεται αν έχεις λεφτά.

Αγοράζουμε για να αισθανθούμε καλύτερα, για να μην νιώθουμε μειονεκτικά σε σχέση με τον περίγυρό μας, για να “μπούμε στο μάτι του γείτονα”,  για να μην απογοητεύσουμε την παιδική μας φαντασίωση για το πώς είναι η ενήλικη ζωή, για να αποδείξουμε την κοινωνική μας θέση και για ένα σωρό άλλους ψυχολογικούς λόγους που δεν έχουν την παραμικρή σχέση με το προϊόν καθ’ αυτό. Αναλογιστείτε πόσα άχρηστα πράγματα είναι στοιβαγμένα στην αποθήκη μας ή στο γκαράζ και δεν έχουν χρησιμοποιηθεί εδώ και χρόνια!

 

Ο πραγματικός λόγος  ύπαρξης του εβδομαδιαίου εργάσιμου 40-ωρου

 

Όσο πιο δυσεύρετος είναι ο ελεύθερος χρόνος, τόσο περισσότερο οι άνθρωποι θα πληρώνουν για να έχουν ευκολίες, ικανοποίηση , απόλαυση και κάθε είδους ανακούφιση που μπορεί να γίνει δική τους μέσω χρημάτων.

Το υπέρτατο εργαλείο των επιχειρήσεων ώστε να διατηρήσουν την κουλτούρα του υπερκαταναλωτισμού είναι η καθιέρωση του εργάσιμου 40-ώρου ως φυσιολογικό τρόπο ζωής. Οι εργασιακές συνθήκες μας υποδεικνύουν  ότι πρέπει να «χτίσουμε» ολόκληρη τη ζωή μας πάνω σε απογεύματα και Σαββατοκύριακα. Αποδεχόμενοι αυτή τη συνθήκη επιβίωσης γινόμαστε επιρρεπείς  στην ασύδοτη σπατάλη χρημάτων για τη διασκέδαση και για άλλες καθημερινές μας ανέσεις αφού πλέον ο ελεύθερος χρόνος είναι ένα σπάνιο αγαθό και πρέπει μανιωδώς να αξιοποιηθεί.

Δεν ήταν παρά ελάχιστες μέρες που είχα επιστρέψει στους ρυθμούς της δουλειάς και ήδη συνειδητοποίησα πως οι υγιεινές δραστηριότητες που είχα αποκτήσει πρωτύτερα, όπως περπάτημα, άσκηση, διάβασμα, διαλογισμός και συγγραφή,  εγκατέλειψαν μεμιάς την καθημερινότητά μου. Η εμφανής ομοιότητα ανάμεσα στις παραπάνω δραστηριότητες είναι ότι όλες απαιτούν χρόνο και όχι χρήματα.

Έξαφνα, έχω περισσότερα χρήματα και πολύ λιγότερο χρόνο. Όσο ταξίδευα ποτέ δεν αναρωτήθηκα αν θα πρέπει να ξοδέψω μία ολόκληρη μέρα χαζεύοντας μέσα σε ένα πάρκο ή διαβάζοντας ένα βιβλίο στη παραλία με τις ώρες. Και τώρα αυτές οι ιδέες ακούγονται παράλογες κι αν θελήσω να κάνω πράξη έστω και μία από αυτές, τότε θα απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος του πολύτιμου Σαββατοκύριακού μου.

Τις καθημερινές,  το τελευταίο πράγμα που αντέχω να κάνω μόλις σχολάσω ή μόλις τελειώσω το δείπνο μου ή μόλις ξυπνήσω το πρωί είναι το να γυμναστώ και κάπως  έτσι αναβάλλεται και η γυμναστική μαζί με τόσα άλλα για το Σαββατοκύριακο.

Η απάντηση στο πρόβλημα, θα λέγε κάποιος πως, είναι σχετικά απλή: να εργάζεσαι λιγότερο για να έχεις περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Και η αλήθεια είναι πως έχω αποδείξει στον εαυτό μου ότι θα μπορούσα να ζήσω μία γεμάτη ζωή «βγάζοντας» λιγότερα από όσα κερδίζω τώρα. Και πάλι όμως , η λύση αυτή είναι αδύνατη για πολλά επαγγέλματα αφού ή θα δουλεύεις 40 ώρες τη βδομάδα μίνιμουμ ή δε θα εργάζεσαι καθόλου.  Ακόμα και αν ο εργοδότης μου δεχόταν να αλλάξω το ωράριο μου και πάλι όλοι οι πελάτες και οι συνεργάτες μου είναι τόσο βαθιά δεμένοι με την κουλτούρα της πρότυπης εργατοημέρας που φαντάζει αδιανόητο να τους ζητήσω να μην με απασχολούν πχ.  μετά τη 13:00 το μεσημέρι.

Το βασικό οχτάωρο καθιερώθηκε κατά την Βιομηχανική Επανάσταση της Αγγλίας κατά τον 19ο αιώνα ως μία νίκη των εργαζομένων εργοστασίων οι οποίοι πρότινος  γινόντουσαν αντικείμενο εκμετάλλευσης με 14-ωρη ή και 16-ωρη εργασία καθημερινώς. Κι αν η τεχνολογία και οι παραγωγικές μεθοδεύσεις  έχουν αναπτυχθεί έκτοτε με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να παράγουν μεγαλύτερο έργο σε σημαντικά μικρότερους χρόνους , το 8ωρο ποτέ δεν άλλαξε.

Ο λόγος που το 8ωρο παραμένει αμετάβλητο  δεν σχετίζεται με την παραγωγικότητα των εργαζομένων –άλλωστε ο μέσος υπάλληλος γραφείου εργάζεται στην πραγματικότητα για 3 ώρες μέσα στη μέρα! Το οχτάωρο δεν αλλάζει για να διατηρεί ευτυχισμένο το αγοραστικό κοινό και άκρως  κερδοφόρες  τις επιχειρήσεις. Όσο πιο δυσεύρετος είναι ο ελεύθερος χρόνος, τόσο περισσότερο οι άνθρωποι θα πληρώνουν για να έχουν ευκολίες, ικανοποίηση , απόλαυση και κάθε είδους ανακούφιση που μπορεί να γίνει δική τους μέσω χρημάτων. Το 8ωρο καθηλώνει τον εργαζόμενο μπροστά από την τηλεόραση ώστε να παρακολουθεί διαφημιστικά σποτ και τον κρατάει τόσο απαισιόδοξο ώστε να έχει ανάγκη τα ψώνια.

Έχουμε οδηγηθεί σε μια νοοτροπία που μηχανεύτηκε ώστε να μας κρατάει κουρασμένους, πεινασμένους για κάθε είδους ικανοποίηση, πρόθυμους να πληρώσουμε για λίγη διασκέδαση και πάνω απ’ όλα, αόριστα δυσαρεστημένους από τη ζωή μας ώστε να αποζητούμε διαρκώς  πράγματα που δεν έχουμε. Αγοράζουμε με μανία γιατί μονίμως νιώθουμε ότι κάτι μας λείπει.

Η οικονομοπολιτική προσέγγιση της Δύσης, και ιδιαίτερα των ΗΠΑ , έχει βασιστεί στον εθισμό και την απερίσκεπτη σπατάλη των καταναλωτών. Μάθαμε να ξοδεύουμε για να ευθυμήσουμε, για να επιβραβεύσουμε τον εαυτό μας , για να γιορτάσουμε, για να επανορθώσουμε, για να «δειχτούμε» και για να καταπολεμήσουμε την πλήξη.

Μπορείτε να φανταστείτε τι θα γινόταν αν οι Αμερικανοί  έπαυαν να ψωνίζουν αχρείαστες βλακείες που δεν προσδίδουν καμία ουσία στη ζωή τους; Η οικονομία της χώρας θα συντριβόταν και δε θα ανέκαμπτε ποτέ.

Τα τόσο επίμονα προβεβλημένα προβλήματα της Αμερικής, η παχυσαρκία, η κατάθλιψη και η διαφθορά είναι οι παράπλευρες απώλειες για να δημιουργηθεί και να διατηρηθεί μία οικονομία τρισεκατομμυρίων. Οι υγιείς και χαρούμενοι καταναλωτές δεν αγοράζουν βλακείες, δεν αποζητούν την διασκέδαση τόσο έντονα και δεν αναλώνονται  όλη μέρα μπροστά από τηλεοπτικά σποτάκια.   Για να παραμείνει η οικονομία υγιής, πρέπει η χώρα να παραμένει αρρωστημένη!

Η κουλτούρα του 8ωρου και της σκληρής εργασίας είναι το δυνατότερο εργαλείο των εταιρειών για την τροφοδότηση του αισθήματος της μη-ικανοποίησης  και κενού των εργαζομένων που θα εκπληρωθεί μόνο αγοράζοντας κάτι!

Ο νόμος του Parkinson – που χρησιμοποιείται αναφορικά με την χρήση χρόνου – λέει πως όσο περισσότερος  χρόνος σου διατεθεί για να κάνεις μία δουλειά, τόσο πιο πολύ χρόνο θα χρειαστείς για να την κάνεις. Είναι απίστευτο το τι μπορούμε να κάνουνε μέσα σε 20 λεπτά αν γνωρίζουμε εξ ‘αρχής ότι έχουμε μόνο 20 λεπτά διαθέσιμα και πόσο χρονοτριβούμε εάν έχουμε στη διάθεσή μας όλο το απόγευμα.

Έτσι ακριβώς συμπεριφερόμαστε και με τα χρήματα. Όσα πιο πολλά αμειβόμαστε, τόσα περισσότερα ξοδεύουμε! Δεν είναι ότι χρειαζόμαστε περισσότερα αγαθά, είναι απλά ότι πλέον «μπορούμε» να τα έχουμε.  Στην πραγματικότητα, είναι αρκετά δύσκολο να αποφύγουμε αυτή την αναβάθμιση του βιοτικού μας επιπέδου ή έστω το μέγεθος του καταναλωτισμού μας κάθε φορά που ανεβαίνουμε ένα μισθολογικό σκαλοπάτι.

Για χρόνια ολόκληρα η παγκόσμια αγορά δούλεψε σκληρά και κατάφερε να δημιουργήσει εκατομμύρια ιδανικούς καταναλωτές με επιτυχία. Ίσως να μην είναι απαραίτητο να τα απαρνηθούμε όλο το σύστημα και να πάμε να ζήσουμε στο δάσος παριστάνοντας πως είμαστε κωφάλαλοι όπως συχνά ο Holden Caulfield φαντασιωνόταν, αλλά μπορούμε επιτέλους να καταλάβουμε τι αποζητούν από εμάς οι εταιρείες.

Εκτός και αν είσαι μία «ανωμαλία»  του συστήματος, τότε να ξέρεις πως ο τρόπος ζωής σου είναι προσχεδιασμένος.

Να θυμάσαι πως ο τέλειος καταναλωτής είναι δυσαρεστημένος αλλά ελπιδοφόρος. Αδιαφορεί για τις σημαντικές προσωπικές βελτιώσεις, είναι έντονα εθισμένος στο τηλεοπτικό γυαλί, χαίρει πλήρους εργασιακής απασχόλησης, επιδίδεται σε απολαύσεις κατά τον ελεύθερό του χρόνο και κάπως έτσι … απλά η ζωή του περνά.

Μήπως είσαι ένας από αυτούς;

Πριν από δύο εβδομάδες  θα απαντούσα «Που να πάρει ο διάολος, δεν είμαι έτσι εγώ!» μα παρατηρώντας καλύτερα την καθημερινότητά  μου συνειδητοποιώ πως ίσως τελικά η απάντησή μου αυτή να είναι απλά ένας ευσεβής μου πόθος.

 

 

Μετάφραση / Επιμέλεια: Αμάντα Πατσοπούλου

 

Πρωτότυπο  αγγλικό κείμενο: Your Lifestyle Has Already Been Designed

 

 

 

© I for Interview team

Σε περίπτωση που επιλέξατε να αναδημοσιεύσετε κάποιο κείμενό μας στο δικό σας site, σας ευχαριστούμε ιδιαίτερα εκ των προτέρων για την προτίμηση! Ωστόσο,  να σας υπενθυμίσουμε το πόσο ευχάριστο και δίκαιο είναι να ακολουθούνται οι δεοντολογικοί κανόνες που ορίζουν τη σωστή και λειτουργική αναφορά στην αρχική  πηγή ( δλδ. αναγραφή πλήρους ονόματος του site μας και ενεργό link που ανακατευθύνει στο πρωτότυπο άρθρο). Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζετε τον κόπο και τη δουλειά μας και σας ευχαριστούμε διπλά!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Φρέσκα άρθρα στο Workerland

Στην Κορυφή